DİGİTAL   SOHBET

Şeyh Şerafeddin Dağıstani  [ K.S. ]

Dilinden  İnternete 

Sohbetler

2

MENÂKIB-I ŞEREFİYYE * ' DEN...

MÜRŞİDÎN-İ KİRÂM HAZERÂTININ EVSÂF VE AHVÂLİNİ BEYAN EDEN VE MAKÂM-I İRŞAD'IN ŞURÛT VE ERKÂNI VE MUKALLİD MÜRŞİDLERİN DE AHVÂLİNİ BEYAN EDEN MENÂKIBTIR.

BU MENAKIB “ÜMMÜ'L-HİKÂYÂT” DENİLEN MENAKIBTIR.

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHÎM

 "Ve ma tevfîkî illa billah aleyhi tevekkeltü ve ileyhi ünîb¹ "

¹ Hûd suresi (11:88). Meali: "...Başarım ancak Allah'tandır, O'na güvendim;

O'na yöneliyorum."

Cenab-ı Hakk Teâla Hazretleri, Âdem Aleyhisselâm'dan itibaren Resûl-ü Ekrem Aleyhisselâm Hazretleri’nin zaman-ı saadetlerine kadar insanları başı boş, delil­siz bırakmamıştır. Nitekim enbiya ve mürselîn-i kirâm göndermiştir. Ve halkı, Hakk yoluna davet ve irşad ile on­ları memur kılmıştır. En son hatem-ül enbiya-i ve'l mürselîn ve cümle enbiyaların sertacı Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.) Hazretlerini cümle mahlûkat ve mevcûdata resul ve nebî olarak gönderdi ve O’nun risalette; esteîzübillah, "Ve mâ erselnâke...²" ayet-i kerîmesi'nin muktezası üzere rahmet kıldı. Resûl-ü Ekrem Aleyhisselâm Hazretleri'nin dar-ı dünya'dan dar-ı beka'ya rıhlet ve intikalinden sonra da, Cenab-ı Hakk O’nun sevgili ümmetini boş bırak­madı. Evliya-i kirâm ve mürşidîn-i izam hazerâtını ihsan ederek, her bir asrın içinde 124.000 evliya-i kirâm ve 313 mürselîn-i kirâm Makâmına kaim olan mürşidîn-i izâm hazerâtını eksik etmedi. Zaten Cenab-ı Hakk Teâla Hazretleri (tarafından) bu ihsan ve bu nizam ve intizam, Yevmü’l-ahd vel-misâk'da³ tertip ve tekmil edilmiş bir mevhibe-i ilâhiyye'dir. Cenab-ı Hakk, Yevmü’l-ahd vel-misâk'da ve “Elestü bi-Rabbiküm” hitap gününde 124.000 en­biya ve mürselîn-i kirâm hazerâtına, herkese mahsus olan şeref ve fazileti gösterdikten sonra, mürselin-i kirâm hazerâtına kavim ve ümmeti tefrik ederek gösterdi. Mese­la, Hz. Musa'ya Benî İsrail kavmi, Hz. İsa Aleyhisselâm'a kendi ümmeti, velhasıl hangi kavme meb'ûs olacak (gönderilmiş) ise ve kaç kişiye Resul olacak ise gösterdi. Bu suretle Resûl-ü Ekrem Aleyhisselâm hazretlerine de gösterdi. İla yevm-il kıyam (kıyamet gününe kadar), sonraki asırlarda ümmet-i Muhammed'i irşad ve hidayet et­mek için Resulullah Aleyhisselam'ın havas ümmetinden mürşidîn-i kirâm'ı tayin ve tahsis buyurdu. Ve her mürşi­de, kaç kişiyi davet ve irşadla memur olunduğunu bildirdi. Bu suretle ahd u misak'ı alındı. Sonra mürşidler, Resûl-ü Ekrem Aleyhisselâm'ın huzurunda da, huzûrullah'ta ahdettikleri gibi, ahd u misak alarak, kendilerine gösterildiği miktarda ümmet-i Muhammed'i irşad edeceklerine dair vadettiler. Bu muahedeyi mürşidîn-i kirâm, Resûl-ü Ekrem Aleyhisselam Hazretleri dar-ı dünya'ya teşrif edinceye ka­dar, otuzüç kere, tekrar tekrar tecdid-i ahd olmak üzere arzettiler. Cenab-ı Hakk Teâla Hazretleri, Yevmü’l-ahd vel-misâk'da bilcümle mahlûkatın şeûnâtı, yani her mahlukun üzerine gelecek macerayı tesbit ve takdir buyurdu ve bil­hassa insan ve benî beşer'e verilecek olan fazilet ve ke­rameti takdir etti. Ve cümle mevcudâtın yaratılmasındaki hikmet ve gayeyi orada ikmal etti. Ve herkesin mukadder olan nasibini de ayırdı. Kaza ve kader-i ilâhiyye hususunda, kalem, orada ne lazım ise yazdı. Sekiz cennetin ve yedi cehennemin tecelliyâtı da orada zuhur etti. Mürselîn-i kirâm hazerâtının bi'set (gönderiliş) ve risalet ve kendi ümmetleri hakkında ne kadar hizmet lazım ise gös­terildi. Ve ila yevm-il kıyam ümmet-i Muhammed'i tarîk-ı Hakk'a irşad ve hidayet edecek olan kendi itbâlarını ve onların hakkında yapılacak muamelat ve vezâif-i mukaddese gösterildi. Bunun gibi, bilcümle mensûbîn, müridân, itbâ ve mürşidîn olan zümreye de mürşidîn-i kirâm'a kar­şı yapılması lazım gelen usûl ve adâb ve itbâ ve teslimi­yetin derecesini gösterdi ve bildirdi. Ve ahd ü misak'ı alındı. Binaenaleyh, darü't -teklif olan alem-i dünya'da, o Yevmü’l-ahd vel-misâk'da gösterilmiş ve çizilmiş olan hatt-ı harekete göre amel edilmesi lazımdır. Aralarında muhalefet olduğu takdirde, maksat ve netice hasıl olmaz. Yapılan amel ve işlenen ibadet, zahir itibariyle ne kadar yüksek ve mukaddes olsa da hakikat itibariyle, makbul ve maksâd-ı ilâhiyyeye vasıl olmaya vesile olamaz. Şu halde mürşid olsun, mürid olsun, salik olsun ve hatta avâm-ı nâs olsun, o âlem-i zerre'de mesbûk (geçmiş) olan ahd u misak'ına göre çalışması lazımdır O suretle çalışmayıp, kendi bildiğine gidecek olursa hakîkatü'l-vüsûl'e ermek için imkan yoktur. İşte bunun için, o ahd ü misak'ın hakikatini idrak eden bir mürşid-i kamil'e intisap ve müridlerine (onun) emirlerine harfiyen riayet, itaat lazımdır. Başka türlü hakiki hidayet hasıl olmaz. Fakat olabilir ki, Cenab-ı Hakk Teâla Hazretleri'nin fevkalade inayetine nail olup, meczûb (kendinden geçmiş) olarak vâsıl olur. Bu da ancak yüzbinde bir nisbette vakî olabilir. Bir kimse mesela, o Yevmü’l-ahd vel-misâk'da olan ahdi unutup, hiç hatırına gelmez bir hale gelirse tabiidir ki, o günkü ahde göre hareket edemez. Ta ki mürşid-i kamil'in emri üzere, a'dây-ı erbaa'ya (dört düşmana) karşı mücahede ederek, o Makâma vasıl oluncaya kadar mücahedeye girdiği zaman son zafer ve galibiyetine kadar, cephe-i harpten firar etmeden sebat etmesi lazımdır. Böyle sabır ve sebat ederek fatih-i hakîkî olmayan kimse, o Yevmü’l-ahd vel-misâk'daki ahdine vakıf olamaz. Resûl-ü Ekrem Aleyhisselâm Hazretleri'nin ahlâkiyle mütehallik ve ahlâk-ı Resûlullah'a varis olmayan bir kimse, Yevmü’l-ahd vel-misâk'daki ahde vakıf olmaz. Bu ahlâk dahi, nefs-i emmare ve a'dâ-yı erbaa'ya karşı cihad ilan ederek, mürşid-i kamil'in emir ve programı üzerine mü­tareke etmeden ve cepheden firar etmeden devam ede­rek, zafer-i katiyyeye vasıl olmadıkça ahlâk-ı hamîde'ye varis olamaz. Cenab-ı Hakk, İzz ü Celle ve Resûl-u Ekrem Aleyhisselam’ın kendisine emanet etmiş olduğu itbâ ve müridânını bilmeyen ye onları görmeyen ye onları görecek olan basîret gözü kör olan kimse ve o itbâlar kaç kişidir ve herkesin dert ve hastalığı nedir ve ne suretle onları irşad etmek lazım geleceğini bilmeyen bir kimse Yevmü’l-ahd vel-misâk'daki uhûdun (ahidlerin) muktezâsı ile hareket edebilir mi? Estaizûbillah, "...Ricalun sadakû ma âhedullâhe aleyh. (...Allah'a verdiği sözü yerine getirenler vardır...") (33:23) ayet-i kerimesi'nin sırrına mazhar olmayan ve zamanın fetret ve zulmetine katılıp gafilane ömür geçiren kimse, o günkü ahdden haberdar olur mu? Hayfür-rical denilen küşûfât ve keramete nail olmak âmâliyle (emel ve arzusuyla) uğraşan ve çalışan kimseler, o Yevmü’l-ahd'in hakâyıkına vakıf olamazlar. Velhasıl Cenab-ı Hakk Teâla Hazretleri'nin mutlak inayeti ile meczuplardan olup, yahut mürşid-i kamilin taht-ı terbiyesinde son muzafferiyet ve hakîkî fütühâta_kadar mücahedeye devam etmedikçe, mürşid-i kâmil olmak imkân haricindedir.

Asr-ı Saadetten itibaren bu asra kadar, mürşidîn-i kirâm kendi itbâ ve müridânlarını, o Yevm-ül-ahd vel-misak'da vaki olan uhûde tatbik edilmek suretiyle müca­hedeye sevk ederek hakîkatü’l-vusûle ve hakikî saadete eriştirdiler.Usûl ve adâb üzere sa'y-u gayret ile nail-i merâm oldular. Lakin, zamanımızda birtakım mukallid mürşid tâifesi zuhûr etti. Makâm-ı irşâddan bî-haber ve uzak oldukları halde mürşidlik davasında bulundular ve başalrına müridân toplayıp güya irşad ve tarikat intişar etmeğe başladılar. Hatta Makâm-ı Kutbaniyyet'te olduklarını ve bu makâm kendilerine, Makâmdan tevcih edilmiş olduğuna hükmederek itbâ ve müridânlarının kendilerine, mürşid ve kutup demelerine razı oldular. Halbuki Makâm-ı Kutbanîyet, ancak Resûl-ü Ekrem Hazretleri'nin emirleriyle olur. O’nu tevcih etmek, Seyyid-i Kâinat Aleyhis-selâm'a mahsustur. Böyle kimselerin davacısının, huzûr-u mahşer'de Resul Aleyhisselâm olacağı şüphesizdir. Kendisi, ehli olmadığı halde "Ben halkı irşad edeceğim" diye uğraşanlardan ümmet-i Muhammed ziyan görürler, faide görmezler. Ümmet-i Muhammed-i yoldan çıkarmak, Resul Aleyhisselâm'ı gücendirecek bir ameldir. Ehli ol­mayan kimselerden irşad ve hidayet hasıl olması, gü­neşin mağrip (batı) tarafından çıkıp tövbe kapısı kapan­dıktan sonra olacak rahmet ve hidayete benzer. Tövbe kapısı kapandıktan sonra rahmet ve hidayet olmayacağı gibi, mukallid mürşidlerden de hidayet hasıl olmaz. Böyle kimselerden hasıl olacak faide; gayet sıcak bir mevsimde, giderken uzaktan bir parlaklık (serap) gören yolcunun haline benzer. Su zannederek sevinir, fakat yanına vardığında bir şey bulamaz. Seraptan fayda olmadığı gibi, böyle mürşidin irşadından da faide yoktur. O mürşid-i kâzip, (yalancı mürşid) ümmet-i Muhammed'in hidayet yolunu kesen kuttau't-tarîktendir (yol kesicidir). Kendi mür­şid-i hakikîsine tesâdüf ve mülâkât ettiği takdirde hidayete ve saâdete nâil olacak kimseyi alakoyarak hakikî saâdetten mahrum kalmasına sebep olur. Böylece yol kesici olur. Resûl-u Ekrem Aleyhisselâm Hazretleri buyurmuştur ki: "Benim ümmetimin içinden otuzüç deccal zuhur edecektir." Bu mürşid-i kâzip ve mukallit mürşid de deccal olabilir. Zira ol kimse, ümmet-i Muhammed'i yol­dan çıkarıyor, hakîkât-i vusûlden men ediyor. Bu mesele hakîkat itibariyle bir fitne ve fesat meselesi demektir. İleride zikredileceği veçhile bir kimse mürşid-i kamil makâmına nail olmak için tarikatın ıslahâtına muvafık su­rette bir mürşid-i kamil'in terbiye ve tedbiri altında ahlâk-ı zemîme'den pak oluncaya kadar mücahede ederek fâtih-i hakîkî olması gerekir. Kalbi, a'da-yı erbaa'nın (dört düş­manın) taarruzâtından (saldırılarından) kurtarıp, mevâhib-i atâyâ'ya (Allah'ın ihsanına) ve tecelliyât-ı ilâhiyyeye (ilahî lutfa) mazhar olmak lazımdır. Ekâbir Ricalullah hazerâtından Mevlana Ebu'l-Hasen Şazelî hazretleri, kendi müridânından birisinin "Üstazım Ebu'l -Hasen kutubtur" dediğini işitmiş. Şazelî Hazretleri o müridi huzura çağır­mış ve "Oğlum ben kutup değilim ve kutbaniyyet makâmına da layık kimse değilim. Bir daha bana kutup de­meyeceksin." demiştir. Halbuki Ebu'l-Hasen Şazelî esası itibarı ile kutup idi. Öyle olduğu halde kendisine kutup denmesinden hoşnut olmayıp irşadtan, kutbaniyyet makamından haberi olmayan kimseler, nasıl buna razı olur da kutbaniyet davasına cesaret ederler. "Makâmü'l-İrşad" ve "Makâmü'l-Kutbaniyye", bu iki makâma vasıl olmak için 313 enbiyâ-i mürselin-i kirâm hazerâtına nü­büvvet ve risaletin ihsan edilmesine esas ve vesile olan ahlâk-ı hamîdeye malik olmak lazımdır. Eğer ahlâk-ı hamîdeden birisi noksan olursa, ol kimse mürşid ve kutup olamaz. Resûl-ü Ekrem Aleyhisselâm'ın; "İnnemâ buistü li-ütemmime mekârime'l –ahlâk⁴" hadîs-i şerîfi ile yad buyurmuş olduğu ahlâk-ı hamîdeden birisi noksan olma­mak şartıyla kâffesine varis olmak şart-ı azam(en büyük şart)dır. Bu ahlâk-ı hamîdeye malik olmayan, mesela bir hulûk (ahlâk) veyahut iki noksanı olan bir kimse mürşid olamaz. Fakat mürşide vekil ve muavin olabilir. İcâb-ı maslahat mürşid-i kamil'in emirlerini tebliğ ile memur ola­bilir. Cenab-ı Hakk Teâla Hazretleri (tarafından), asırlarında resul ve meb'ûs mevcut olduğu halde, müblağ ve muavin olarak gönderilen mürselîn-i kirâm vardır. Nitekim Musa Aleyhisselâm'a nâzil olan Tevrat-ı Şerifin ahkâmını tebliğ ile memur olan mürselîn-i kirâm gibi itbâ ve müridânın ahvâl ve etvârın icabı olarak mürşid-i kamil de muavin ve müblağ tayin edilebilir. Fakat o müblağ olan zat mürşid-i kamil'in emirinin hilafında bir söz söyleyemez. Eğer söyleyecek olursa derhal tarîkattan ve o Makâmdan azlolunur. Mürşid-i Kâmilin  kendisine göstermiş olduğu hatt-ı hareketten asla çıkamaz ve kendiliğinden  bir şey karıştıramaz. Makâmü'l-İrşad için meşrut kılan (şart olan) üçyüz onüç nebî ve Resûl'ün ahlâkına vasıl oluncaya kadar ve onlara tam manâsıyla varis oluncaya kadar, mücahede meydanında manevî düşmanlarla  uğraşıp muzafferiyyet-i tamme (tam bir zafer) kazanan ve fatih-i hakikî olan kimse estaizübillah, "Ve zekkirhüm bi-eyyâmillah...”⁵ ayet-i   celîlesinde  mezkur  olan, eyyâmillah'ta vaki olan hakâyık ve şeûnat-ı ilahiyyeye vakıf olur. Bütün alemde ve bilhassa alemü’l-ahd vel-misak'da vaki olan, gerek kendi nefsi hakkında ve gerekse başkalarının hakkında olan maceranın kaffesine vakıf olur. Ve Cenab-ı Hakk Teâla Hazretleri ile Resûl-ü Ekrem Hazretlerine karşı nasıl ve ne suretle muahedede bulunduğunu hatırlar. Eğer ol kimse mürşid ise. kendisine emaneten verilen itbâ ve müridânın kimler olduğunu ve ne kadar olduklarını ve o müridân hakkında yapılması lazım gelen manevî hizmetlerin hakikatını ve müridânın derece-i istidadını ve ne suretle onları hakîkatü’l vüsûle eriştireceğini bilir. Yüz yirmidört bin enbiya ve mürselîn-i kirâmı ve onların Makâm ve meşreblerinde bulunan evliyâ-i kirâm ve mürşidîn-i izâmı da bilir. Mürşidin-i kirâm'ın itbâ ve müridânını da bilir. Her mürşid, kaç kişinin irşadı ile memur olduğunu da bilir. Velhasıl bilmediği, anlama­dığı bir hakîkat kalmaz. Bilcümle mürşidîn-i kirâm, Yevmü’l-ahd vel-misâk'da mes'ûl olduğu ahdine göre hareket etmesi icap ettiğinden bu meseleye son derece ehemmi­yet verirler. Zira o günkü ahdin hilafına hareket ettiği tak­dirde maksâd-ı aslî olan hakiki saadet ve hidayetten mahrum kalmak muhakkaktır. Ve buna ehemmiyet ver­meyip hilafına hareket eden mürşidler, mes'ûliyete duçar olurlar. (Hafazanallah). Saadat-ı kirâm'dan Mevlâna Abdulhâlık-ul Gücduvânî, kaddesallahu sırrehu'l-a'lâ haz­retleri buyurmuştur ki: "Yol kesici olan, yani Makâm-ı irşadtan habersiz olduğu halde mürşidlik namı taşıyıp ümmet-i Muhammed’i kendi mürşidlerine kavuşmaktan alıkoyan kimseler bizden değildir. Rûz-ı mahşerde biz ondan davacıyız". Gücduvanî Hazretleri’nin bu kelamından anlaşılıyor ki mürşid olmadığı halde "Ben mürşidim" diye uğraşan kimse rûz-ı mahşerde bilcümle mürşidîn-i kirâm ile mahkeme olacak ve mürşidler ondan davacı olacaklardır. Binaenaleyh bu makâma dava edecek kim­se (yani mürşid olduğunu iddia eden bir kimse), evvela mürşid ne demektir ve mürşid ne vakit olabilir ve Makâm-ı irşad kimin tarafından tevcih olunur, bilmeli ve anla­malıdır. Bir kimseyi iğfal etmek, üçbin müslümanın malllarını gasbedip, canlarına kıymaktan ve onları katlet­mekten indallah mes'ûliyetçe daha büyüktür. Demek ki mürşid olmadığı halde bir kimseyi irşad edeceğim diye, uğraşmak ve o kimseyi hakikî saadete eriştiren, kendi hakîkî mürşidinden çevirip ona birtakım vezaif_gösterip neticesiz işleri ile uğraştırmak insanların geçeceği bir yola çıkıp üç bin ehl-i imanı soyup katletmekten daha günah ve mes’ûliyyet itibariyle büyüktür. Zira bu, hayat-ı hakîkiyye'yi mahvetmek meselesidir. (El -İyâzübillah)

            Zamanımızda bulunan ehl-i tarikat, ekseriyet itibarıyle evhâm ve hayâlâta kapılıp güya büyük Makâm kendilerine hasıl olmuş gibi mağrur kalmaktadırlar. Buna temsil olarak, bir macerayı nakletmeği münasip ve muva­fık maslahat gördüm. Bir zaman İstanbul'da bir kimseye tesadüf ettim. Musahabe ve mükâleme esnasında ol kim­se dedi ki: "-Ben elhamdülillah-i Teâla, kalbden başlayıp eltâf-ı hamse ile Allah'ı zikrediyorum. Kalp, Sır, Sırru's-Sır, Ahfa, Ahfü'l -Ahfa zakir oldu. Ve bu esrâr üzere zikrediyo­rum."

Ben, ol kimsenin evhâm ve hayâlâta kapılıp, vasıl olmayan bir kimseye güvendiğini anladım. Kendisine nasîhat etmek istedim. Eltâf-ı hamse'de Zikrullah yerleş­tiği itîkat ve kanaatinde olduğunu anladım. Ben dedim ki:

-"Bana bir az müsaade et, sana anlatayım. Bir kimsenin kalbinin hakîkaten zakir olması için yedi şart vardır" deyip şartları birer birer söyledim. Ve dedim ki: "-İyice düşünmelisin. Bu şerait sende var mıdır? Tekmil olmuş mudur?" Asıl ve esası olmayan evhâm ve hayâlâta kapılmış olduğunu kendisine sarâhaten (açık seçik) söy­ledim. "Sen mağdur oluyorsun. Olmadığı halde bir şey kalbinde var zannediyorsun." dedim. Lakin bir türlü inandıramadım. Kendi bildiklerinden ve hayallerinden vazge­çiremedim. Artık ol kimse, tabîb-i hâzık tarafından tedaviye muhtaç bir halde idi. Ol kimse ve onun gibi olanlar, bir taraftan miskindirler ve diğer taraftan onlara, ruha hayat hasıl olacak tedbir elinde olan bir mürşid-i kamil'in taht-ı nezâret ve terbiyesine düşmediklerinden ve kendilerini hakikî saadete hidayet etmekten aciz olan bir mu­kallit ve mürşid-i kâzibin esareti altına düşmüş olduklarından "esirler" demek lazımdır.

Esrâr ve eltâf-ı hamse zâkir olmak için lazım olan şurût (şartlar) ve alâmetler şunlardır:

Kalb zâkir olmak için; Kalbin ahlâk-ı zemîme denilen kötü huylardan tamamen pak olması lazımdır. Çünkü ahlâk-ı zemîme ile dolu ve mülevves olan kalbine zikrullah yerleşmez. O kalb, aslen makarr-ı ulûhiyyet ola­maz. A'dâ-yı erbaa'nın tasallutunda ve taht-ı tasarrufunda bulunan bir kalb, zikrullaha mazhar olamaz. Kalb, bütün diğer azalara hakim olan padişahtır. Bu padişah ıslah ol­madıkça raiyyet (halk) ıslah olmaz. Raiyyeti ıslah etmeğe iktidarı olmayan bir kalb, nasıl huzûrullahı muhafaza edecektir? Şu halde o ahlâk-ı zemîmeden pâk olmadıkça, kalbe arız olan halâvet ve zikrullah bir hayalden ve evhâmdan ibarettir. Bir kimsenin kalbi zakir olursa, yanında oturan bir kimsenin aynen dili ile söylediği gibi zikrullahı işitilir. Eb-i manevi ve mürebbi-i  hakikî (manevî baba ve hakikî terbiyeci) olan zatın tertip ve tedbiri altında mücahede ederek, hiç bir lahza muhalefet etmeden, kendisine gösterdiği vezaifine dikkat ederek mücahedeyi sonuna getirebiliyorsa ol zaman kalb zakir olur. Sonra zakir olan, gerek mahsus olan ve gerekse makul olan ve yani hissi ve aklî, şehevât ve arzuların kaffesinden pâk olmalı. Eğer cüz'î miktarda bir şeyi arzu etmek ve bir şeyin sevgisine mahkum olmak, ol kimsede bulunursa, ol kimse hakikî mücahit ve zakir olmaz. Bir de kalb zakir olursa bir cümle mahlûkatın tesbihâtına ve takdisâtına ve her mevsime göre değişmekte olan şu tesbihatın hakâyıkına ve_her bir mahlûkun_tesbihine vakıf olması gerekir. Bu şerait ve alâmet kendisinde bulunmayan bir kimsenin kalbi zakir olmaz.

Sır zâkir olmak için; evvela ol kimse için bilcümle ayât-ı Kur'an’iyyede bulunan kelimelere en aşağı üçer mana ve tefsir bilmek lazımdır. Velev ki ol kimse, hiç okumamış avâm kısmından olsun; sır zakir oldu mu, mutlaka Kur'an-ı Kerîm'in her bir kelimesine karşı üçer mana tefsir edebilir. Bilcümle mahlûkatın içinden cemadât ve ruhsuz kısmından olanların da, namazın hakîkatına vakıf olması lazımdır. Ve kendi hamelâtü'l-Kur'an da denilen efrad-ı ümmet'ten olması lazımdır. Hamelâtü'l Kur'an, Kur'an-ı Azîmüşşân'da mezkur olan 800 adet menhiyyatdan tamamen uzak ve pâk olmak ve 500 memûriyye (emredilmiş) olan meseleleri de işlemek, velhasıl a'mâl ve ahlâkı. Kur'an-ı Azîmuşşân’ın sırına mutabık olmak demektir. Ol kimse yani sır zâkir olan kimse, kırkbir tarîkatın usul ve adâb ve erkânı ile, o kırkbir tarikatın geldiği menabii (kaynağı) ve silsile-i şerifelerini bilmesi lazımdır. Ve her bir tarikatın asırlarca, zamanına göre vaki olan tebeddülât, usul ve füruğlarından vaki olan değişikliklerin neden ibaret olduğunu bilmesi lazımdır.

Sırru's-Sır zakir olmak için : Sırru's-Sır zakir olan bir kimse, istediği zaman ve arzu ettiği lahza, bilcüm­le meşâyih-i kirâm hazerâtının ervâh-ı mukaddeselerini davet eder ve onlarla görüşür. Bu kadar kuvve-i kudsiyyenin ol kimsede bulunması lazımdır. Maşrık (doğu) ve mağrib (batı) arasında ne kadar ehl-i kubûr var ise, kaffesini bilmek ve onların ahvâl-i berzâhiyyeleri'ne ıttıla etmek (bilmek) lazımdır. Nimette olanlar, hangi amel ile ona mazhar oldular? Azab ve intikamda bulunanlar dahi, hangi hareket üzere muahaze ediliyor (azarlanıyorlar)? Nimet ve intikamları, dereceleri ile beraber bilmek lazım­dır. Aynuşşerîat-i ûla ki, müçtehidîn-i kirâm hazerâtının ulûmu ahz buyurdukları (ilim aldıkları) Makâmdır. O Makâmdan ilim ahzetmeğe muktedir ve selahiyâttar ol­mak dahi lazımdır.

Ahfa zakir olmak için şart: Ahfa denilen Makâm ve eltâfa zikir yerleşmiş kimsenin, istediği zaman Hazret-i Resûl-u Ekrem Aleyhisselâm ile sohbet ve mülakat etmeğe muktedir ve selahiyetli olması lazımdır. Enbiya ve mürselîn-i kirâm hazerâtına nazil olan vahyullahı, makâmında olmak üzere Hakk Teâla tarafından nida ve hatif kendisine gelmesi lazımdır. Hiç olmazsa günde beş kere hatif-i Rabbaniyye'ye mahzar olması lazımdır, Feyzu’l-Akdes denilen Makâmdan ulûm ve hikmetleri almak için muktedir olması lazımdır. Aynuşşerîatü'l-ûla'nın hakâyıkına vakıf olup oradan kelam ve söz söylemeğe mezun olması lazımdır. Melaike-i kirâm hazerâtı ile sohbet ve_ülfet etmesi ve onlarla tam bir münasebette bulunması lazımdır. Bütün enfası ve ......(^*Burada bir kelime okunamamıştır)...... hak ve hukukun zerre miktarını kaybetmeden vezâif-i ubûdiyyetini ikmal etmesi lazımdır.

Ahfu'l-Ahfâ : Bir kimsenin Ahfu'l-Ahfâ makâmına zikrullah yerleşirse; ol kimse, daimî surette bila-hicab (perdesiz) Resûl-u Ekrem Aleyhisselâm Hazretleri ile içtima ve huzurunda bulunması, bir lahza olsun Resûl-u Ekrem Aleyhisselâm ile aralarında hicab olmaması şarttır. Levhu'1-Mahfûzü'l-Ekber'de (Allah tarafından takdir ediken şeylerin yazılı bulunduğu manevî levhada) yazılı olan bil­cümle hakâyık ve ahkâmın (emirler, hükümlerin) kaffesine (tümüne) vukûf ve itlâ (bilmesi) lazımdır. Elinin avucunda olan bir hardal tanesi gibi levh-i mahfuzun kendisine açık olması lazımdır. Keramât-ı kalbiyye ve keramât-ı ilmiyye ve keramât-ı kevniyyeden zahid olması la­zımdır.

İşte burada zikrolunan şerait ve evsafı olmayan bir kimsede eltaf-ı hamse zakir olmaz; bir hayal ve evhamdan ibaret olur.

Bunlara malik olmayan bir kimse, "Ben kalb ile zikrediyorum" diyerek uğraşmaktansa, lisanen Allah'ı zikretmesi kendisi için hayırlı olur. Bir mürşid-i kâzib ve mukallid (yalancı ve sahte bir mürşid) tarafından zikr-i kalbî izni verilen bir kimse, evhâm ve hayâlâta kapılıp ileri gidecek olursa, "Da'-ül ufal" denilen hastalığa dûçar olur. Bütün dünyanın hekim ve doktorları uğraşsalar, ol kimseye deva ve şifa hasıl olmasının imkanı yoktur. Zamanımızda böyle kendisinde bulun­mayan ve hakîkat olmayan şeylere inanıp vehim, hayal ve hakikat sanıp uğraşanlar pek çoktur. Ehliyet ve liyakat sahibi bir kimse, mukallit mürşidlerin yed-i emanetine düşerse, ne kadar uğraşıp çalışsa gece gündüz ibadet ve taat ile vakit geçirse de, bir menfaat ve uhrevî faide hasıl olmaz; bilakis zarar görür. Ümmet-i Muhammed'in yük­sek tabakasından olmak için ahd ve misak alınan bir kimse de olsa en edna (alçak) derecede olmağa sebep olur. Ve hatta bütün ümmet-i Muhammed'in zümresinden de ayrılmağa sebep olur. (El -İyâzü Billah)

Cenab-ı Hakk Teâla Hazretleri, Kur'an-ı Kerîm'de buyurmuştur ki: (İnnallahe ye'mürukün en tüeddü'l-emanati ila ehliha.⁶ (sadakallahü'l-azîm) Burada zikrolunan emânâtın içine, mürşid ile mürid arasında olan emânât-ı mukaddese de dahildir. Emaneti yerine koy­mak, Allah'ın emridir. Kendi emanet sahibi olup olma­dığını ve Yevmü’l-ahdde mansab-ı irşâd ve Makâm-ı hi­dayetle memur olduğunu bilmediği halde, irşadla meşgul olmak, bitmediği ve akıl erdiremediği şeylerle başkalarını uğraştırmak, emanete hıyanet demektir. Rûz-ı mahşerde ol kimse hain zümresi ile birlikte olur. İleride zikredileceği surette, Cenab-ı Hakk'ın, bu Ümmet-i Muhammed'in hidayetine memur kılmış olduğu mürşidîn-i kirâm, kıyamete kadar eksik olmazlar. Ve irşadla memur olan hangi nebî ve mürselînin meşreb ve kademesinde ise, ol Resu­l’ün ümmet ve kavmi adedince, ümmet-i Muhammed'in irşadı ile memur olur. Mesela bir mürşid-i kamil, Musa Aleyhisselâm Hazretleri’nin meşrebinde ise, Musa Aleyhisselâm ne kadar ümmete Resul ise, o kadar itbâ ve müridânın ıslahına ve dünya ve ahiret saadetlerine onları isal etmekle (ulaştırmakla) memur olur. Onların kaffesine, kendilerinin nasiplerini vermek lazım olur. Ve kendi itbâlarından bir kişiyi unutması ve tanımaması kabil değildir. Tarîkat-ı Aliyye-i Nakşıbendiyye'de mezun olan mürşidîn-i kirâm hazerâtının adedi altıbin Ricalullahtır. Sıddîk-i Ekber Raziyallahu Anh Hazretlerinden başlayıp kıyâmete kadar, Makâm-ı irşad'a nail olacak ve Resûl-ü Ek­rem Aleyhisselâm Hazretleri’nin izin ve müsaadelerine mazhar olacak olan Sâdât-ı Nakşibendiyye’lerin adedi altı bindir. Bundan ziyade (fazla) ve eksik değildir. Bu Ricalullah hazerâtına_inâbe (=Hak yoluna girme) ve telkin, Resûl-u Ekrem Aleyhisselâm tarafından tevcih edilmiştir. Aralarındaki vasıta ancak Sıddîk-ı Ekber Raziyallahu Anh Hazret­leridir. Ve inabenin ahzedildiği Makâm da Gâr-ı Sevr deni­len, hicret esnasında üç kere Resulü Ekrem Hazretleri ile Sıddîk-ı Ekber'in gizlendikleri mağaradır. O Makâm-ı mübarekede Resulü Ekrem Aleyhisselâm, kendilerine itbâ ve müridânlarını unutmamaları için tekrar tekrar tavsiyede bulunmuştur. Mürşidler de buna ahdetmişlerdir.

             Cümle ihvanlarıma vasiyyetim ve emanetim budur ki; asıl ve esas olmayan evhâm ve hayâlâta kapılıp hakîkat olmayan bir şeyi doğru ve esaslı sanıp aramızdaki rabıta ve muhabbetimize halel getirecek bir yola gitmeyiniz! Mürşid kimdir ? Kutup kimdir ? Zakir kimdir ? Artık anlaşıldı. Bu Makâmatın ne kadar yüksek Makâmat olduklarını ve ne suretle husûlünün mümkün olacağı bu menâkıbtan anlaşılıyor.

             Böyle bir meseleye maruz kaldığınız zaman bu mizanla tartar ve tahkîk edersiniz; doğru ise istifade etmek kabildir, değilse öyle kimselerden uzaklaşmak daha hayırlıdır. Zira onlara uyarsanız tehlike hazırdır. Maazallah. Cenab-ı Hakk asıl vatan ve asıl fazilet ve şeref olan hisse ve nasiplerimize nail olmak için vesile olan esbabına muvaffakiyyeti cümlemize ihsan buyursun. Amîn.

              Bir kimse, ahlâk-ı hamîdeye (güzel ahlâka) tamamen malik olursa ve enbiya-ı izam ve mürselîn-i kirâm hazerâtına ihsan olunan ahlâk-ı haseneye varis olursa; ol kimsenin irşad ve hidayetten nasibi olmayan hiç bir şey kalmaz ve yani cemadât ve nebatât ve cemi-i eczây-i mevcûdata da (canlı cansız bütün yaratılanlara) o Zat’tan şeref ve fazilet hasıl olur. Usûl ve adâb üzere, müridânı hidayet ve irşad etmek vazifesinden maada, bilcümle ümmet-i Muhammed'in selamet ve saadetine de ayrıca hizmet ve dua eder. Silsile-i Tarîkat-ı Aliyye'de mezkûr olan zevat ile, adetleri altı bine baliğ olan (ulaşan) zevat-ı kirâm bilcümle enbiya ve mürselîn hazerâtının yani Resûl-u Ekrem Hazretleri’nin varisleridir. Eğer bu mürşidler, bir kimsenin hakkında ehl-i salah olduğuna dair şehadet ederlerse, ol kimse için yüz yirmidört bin enbiya şahit olur. Zira kendilerine varis olan kimse şehadet etmiş olduğundan aynı suretle onlar da şahit olurlar. Cenab-ı Erhamerrahimîn, Zü'1-Celali ve'l-İkram Hazretleri bu zevat-ı kirâm ile birlikte rûz-ı mahşer­de, haşr ve cem olunmayı (toplanmayı) cümlemize nasip eylesin. Amîn.

-------------------------------- 

¹ "Ve ma tevfîkî illa billah aleyhi tevekkeltü ve ileyhi ünîb " :

Ayet-i Kerime. Hûd suresi (11:88). Meali: "...Başarım ancak Allah'tandır, O'na güvendim; O'na yöneliyorum."

² "Ve mâ erselnâke illa rahmeten li'l-alemîn" : Ayet-i Kerime. Enbiya Suresi(21:107) : Meali:"Ey Muhammed, Biz seni ancak alemlere rahmet olarak gönderdik."

³ "Yevmü’l-ahd vel-misâk" ve "Elestü bi-Rabbiküm" hakkında bakınız: A'raf Suresi (7: 172).

⁴ Kuzâi, Müsnedü'ş -Şihâb, Beyrut 1986, 11, 192. Hadis-i Şerif Ma­nası: "Şüphesiz ben, güzel ahlâk'ı tamamlamak için gönderildim."

⁵ İbrahim Sûresi (14: 5) .  Meali: "...Allah'ın günlerini onlara hatırlat..."

⁶ Nisa Süresi (4:58) : Meali: "Şüphesiz Allah si-ze, emanetleri ehline teslim etmenizi emreder."

--------------------------------------------------------------------

(*) MENÂKIB-I ŞEREFİYYE ; (1. Cild) , s. 23-39, Yayına Hazırlayan : Hazret-i Şeyh Hacı Hasan BURKAY ; Ankara 1995.

"Her dem yeniden doğarız..." diyen ustamız Yunus'un sözlerine uygun olarak yeniden ve yepyeni bir tarz ile huzurunuzdayız.

İlk editörial notumuzda "İslam'ı yaşama sanatı" olarak tanımladığımız tasavvuf konulu bu websitesinin hayrlara vesile olacağına inancı ile yeniden "merhaba".

Devamı için tıklayınız....

Yazışma Grubu & Forum

Tasavvuf & Sufiler ile ilgili görüş, düşünce ve önerilerinizi bize iletiniz:

tasavvufvesufiler@yahoo.com